بررسی موسیقی فیلم Inception

اگر فیلم پرسر و صدای اینسپشن را دیده‌باشید، حتماً موافقید که موسیقی متن بسیار تاثیرگذاری دارد. هانس زیمر، آهنگساز مطرح آلمانی، و خالق موسیقی متن فیلم‌های مطرحی مثل گلادیاتور، آخرین سامورایی، دزدان دریایی کارائیب، کد داوینچی،  شوالیه تاریکی و البته از همه مهمتر، لاین‌کینگ (شیرشاه)، موسیقی متن اینسپشن را هم ساخته است. آلبوم ساوندتراک اینسپشن را که بشنوید، تازه متوجه می‎شوید که ریتم تند وو نفسگیر و بدون‌‎وقفه‌ی فیلم از کجا آب می‌خورد! موسیقی تشویش‌آمیز Hans Zimmer را میشود یکی از عناصر اصلی تولید اضطراب و هیجان در فیلم کریستوفر نولان قلمداد کرد. اما جدا از جذابیت‌های اولیه‌ی موسیقی ساخته‌ی زیمر، نکات جالبی در این موسیقی وجود دارند که شاید دونستشون برای هرکسی که این فیلم رو دیده یا تصمیم دارد که ببیند، مهم باشد.

هانس زیمر برای ساخت این قطعه (و بطور کلی، تم اصلی اینسپشن)، از یک اثر قدیمی به نام Non, Je Ne Regrette Rien (پشیمان نیستم…) که یکی از معروفترین آثار Edith Piaf (خواننده‌ی فقید فرانسوی) محسوب می‌شود، الهام گرفته است. البته، نولان (نویسنده و کارگردان فیلم) از ابتدا درنظر داشت از قطعه‌ی معروف Piaf را در فیلمنامه‌اش  استفاده کند، اما با انتخاب Marion Cotillard به عنوان بازیگر نقش مقابل دی‌کاپریو، قطعه را از فیلم کنار گذاشت*. هانس زیمر، اما نولان را قانع کرد که این آهنگ را در فیلم نگه‌دارد، به این‌صورت که بخشی کوچکی از ابتدای آن را کندتر کند و به اصطلاح کش بدهد، تا به عنوان سمپل در ساوندتراک استفاده کند. از همان قطعه‌ی اول آلبوم، Half Remembered Dream می‌توانید متوجه این نکته‌ی ظریف شوید. اما اگر نتوانستید آن را کشف کنید هم، خیلی نگران نباشید.  یکی از تماشاگران نکته‌سنج فیلم، این موضوع را در همان روز اول اکران فیلم متوجه شد، و مقایسه‌ای از دو قطعه را به همراه نسخه‌ی کند شده از آهنگ پیاف، انجام داد و روی یوتیوب گذاشت. سرعت عمل این تماشاگر در کشف این موضوع، Zimmer را قبلاً در مصاحبه‌ی قبل از نمایش افتتاحیه به استفاده از قطعه در ساوندتراک پیاف اشاره کرده بود، به توضیح دوباره درباره‌اش واداشت:

من فقط یک نت از آهنگ Piaf را برداشتم و بعد، یک خوره‌ی موسیقی در فرانسه پیدا کردم که بیاید و یک سلول را از روی DNA این نت استخراج کند! … [وقتی آهنگ Inception را می‌شنوید]، فکر می‌کنید شیپورهای بزرگی را در آسمان شهر در حال نواخته شدن هستند. تازه بعد از آن است که شاید متوجه شباهت‌های بین دو آهنگ بشوید.

اما جذابیت این موضوع، به همین‌جا ختم نمی‌شود. اگر فیلم را دیده باشید، احتمالاً می‌دانید که هرچقدر که شخصیت‌ها بیشتر در لایه‌های رویا پایین می‌روند، زمان کندتر و کندتر می‌شود، بطوریکه یک ثانیه در یک لایه از رویا، معادل مدت زمان طولانی‌تری از لایه‌ی پایینتر است. Zimmer از همین مفهوم برای کند کردن قطعه‌ی Piaf استفاده کرده تا رابطه‌ی موردنظر کریستوقر نولان را در موسیقی فیلم هم پیاده کند. به عبارت دیگر، در لحظاتی که آهنگ Non, Je Ne Regrette Rien در یک لایه بالاتر، برای کاراکترها نواخته می‌شود تا آنها را از رویا بیدار کند، (یا به اصطلاح فیلم، به آنها لگد (Kick) بزند) می‌توان کُندشده‌ی آن را در قطعه‌ی Dream within a dream شناخت (به ثانیه‌ی 1:20 به بعد در این قطعه دقت کنید).

قطعه‌ی 50 ساله‌ی پیاف، به عنوان کلیدی‎ترین عنصر موسیقی فیلم Inception معرفی می‌شود تا اثار کلاسیک موسیقی ، بار دیگر  قدرت تاثیرگذاری خود را به رخ آدمهای قرن 21 و موسیقی صنعتی‌ شده‌ی آن بکشد.

آلبوم اینسپشن هانس زیمر، 12 قطعه‌ دارد که همگی حال و هوایی مشابه هم دارند. نکته‌ی جالبی که Zimmer در مورد این آلبوم به آن اشاره کرده این است که اولین نتی که در فیلم می‌شنویم، با نت پایانی آن یکی هستند و به نوعی ابتدا و انتهای آن را به هم می‌چسبانند. درست مثل یک نوار موبیوس که در طولش پیچ میخورد، اما در انتها، به ابتدایش پیوند می‏خورد.

از بین این‌ها 12 قطعه‌،  Dream within a dream را برای جعبه‌موسیقی انتخاب کرده‌ام. اما اگر کل آلبوم را تمایل داشتید دانلود کنید، میتوانید لینک دانلودش را از قسمت توضیحات آهنگ در جعبه‌موسیقی پیدا کنید.

بهرحال، چیزی که همگان به آن اذعان دارند، این است که Inception را با یک‌بار تماشا نمی‌شود متوجه شد. همین‌طور هم بررسی آن در یک یا دو مقاله ممکن نیست. وقتی بشود راجع به فقط موسیقی فیلم (و آن هم نه بصورت جامع) یک پست اینطوری بنویسیم، سایر جنبه‌های فیلم، مسلماً هرکدام برای خودشان، داستانی دارند که بشود تا ماه‌ها برای دیگران تعریف کرد.

نکته‌ی آخر اینکه اگر موسیقی اینسنپشن را از روی تریلرش می‌شناسید، انتظار نداشته باشید بتوانید قطعه‌ی پیاف را در آن پیدا کنید، چرا که آن آهنگ، ساخته‌ی هانس زیمر نیست و جزو آلبوم ساوندتراک فیلم محسوب نمی‎شود. Zack Hemsey، آهنگسازیست که در عرصه‌ی ساخت موسیقی فیلم آدم تازه‌کاری محسوب می‌شود، با اینحال، قطعه‌ی که او برای آنونس فیلم ساخته، با وجودی که از موسیقی هانس زیمر وام گرفته، به عنوان یک اثر مستقل، در خور تحسین است. Mind Heist بخوبی روی آنونس می‌نشیند و آن را به یکی از موفق‌ترین تیزر تریلرهای سینمایی تبدیل می‌کند… و البته در هیچ کجای خود فیلم هم شنیده نمی‌شود.  این آهنگ رو هم در جعبه‌موسیقی آپلود کردم که میتونید همراه با قطعه‌ی Dream within a dream  دانلود کنید.

Mind Heist by Zack Hemsey

* Cotillard سه سال قبل‌تر و  در فیلم La Vie en Rose، نقش Edith Piaf را در یک اتوبیوگرافی از او به عهده گرفته‌بود.

نقد فیلم اینسپشن در کافه توهم
مطالب سایر وبلاگ‌ها دراین‎باره:

• Yazdankm

کافه‌توهم را از فید دنبال کنید